БЕЛАРУСКІ ГІСТАРЫЧНЫ АГЛЯД
НАВУКОВЫ ЧАСОПІС

Агляды

Том 30, Сшыткі 1-2 (58-59) (Снежань 2023)

Артыкулы

Уладзімір Падалінскі. Вобраз соймавага пасла ў мове палітычнага дыскурсу ВКЛ (другая палова XVI – пач. XVII ст.). C. 3-24.

Ганна Славіна. Праект ваеннаабарончага саюзу, прапанаваны дэлегацыяй БНР на Парыжскай мірнай канферэнцыі (1919). C. 25-50.

Юры Грыбоўскі. Беларускае навукова-краязнаўчае таварыства ў Латвіі: стварэнне і дзейнасць (1932–1936). C. 51-78.

Уладзімір Валодзін, Ірына Раманава. Нонканформнасць у Мінску часоў адлігі: справа Кіма Хадзеева і Эдуарда Гарачага (1962). C. 79-116.

Генадзь Сагановіч. “Возможны негативные последствия”, або Дыскусія пра балцкі субстрат у БССР эпохі Машэрава. C. 117-154.

Юры Гардзееў. Сімвалічная прастора Гродна ў другой палове 80 – пачатку 90-х гадоў XX ст. C. 155-180.

 

Гісторыя гістарыяграфіі

Крыс Лорэнц. Для танга патрэбны трое. Гісторыя паміж “практычным” і “гістарычным” мінулым. C. 181-214.

 

Новая літаратура: агляды і рэцэнзіі

Рыгор Маеўскі. Парадоксы акадэмічнага пяцітомніка па гісторыі беларускай дзяржаўнасці. C. 215-279.

Аляксандр Казакоў. Новая вокладка – ранейшыя заганы. Другая версія кнігі пра Аршанскую бітву і вайну 1512–1522 г. C. 280-303.

Сцяпан Стурэйка. Міфатворчасць і канспіралогія як інструменты гісторыка. C. 304-320.

Сталюнас, Дарюс. Польша или Русь? Литва в составе Российской империи. Москва, 2022 (Сяргей Токць). C. 321-333.

Каралёў, Максім; Крэнт, Дзмітрый. Даручыць таварышу Шкільтэру: латышскія даследаванні ў міжваеннай БССР. Віцебск – Варшава, 2022 (Сцяпан Захаркевіч). C. 334-338.

Sloin, Andrew. The Jewish revolution in Belorussia: economy, race and Bolshevik power. Bloomington, 2017 (Віталь Зайка). C. 339-353.

 

In memoriam

Сяргей Шупа. Вітаўт Кіпель. Жыццё даўжынёю ў гісторыю. C. 354-361.

 

Аўтары нумара.

Contents.

Сяргей Новікаў. У пошуках дакладнай колькасці нацысцкіх ахвяр у Беларусі (на прыкладзе Трасцянецкага лагера смерці)


Гісторыя нацысцкага знішчэння беларускага народа – вялікая, грунтоўна вывучаная і добра вядомая галіна даследаванняў у сучаснай айчыннай і замежнай навуцы. Аднак у ёй дагэтуль з прычыны недахопу крыніц, адсутнасці дакладных звестак ці нераспрацаванасці практычных методык вывучэння такіх тэм застаюцца некаторыя белыя плямы. У той жа час у цяперашняй публічнай дыскусіі шырока ўкараняюцца новыя звесткі, прычым без грунтоўнага даследавання самога прадмета. На наш погляд, прапрацоўка гэтых важных аспектаў магчымая выключна пры правядзенні ўсебаковай навуковай дыскусіі аб трагедыі мірнага насельніцтва на тэрыторыі Беларусі ў 1941–1944 г. Чытаць далей →

CТАРЧЕНКО, НАТАЛЯ. Честь, кров і риторика. Конфлікт у шляхетському середовищі Волині (друга половина XVI – початок XVII cтоліття). Киïв: Laurus, 2014. 510 c.


Напрыканцы 2015 г. у час побыту ў Кіеве галоўным аб’ектам майго прыпозненага “палявання” ў мясцовых кнігарнях стала даследаванне Наталлі Старчанкі пра валынскую шляхту. Праца ўкраінскай даследчыцы ўжо патрапіла ў Мінск, але літаральна ў некалькіх паасобніках. Да майго вялікага расчаравання, знайсці ў Кіеве кніжку ў продажы не ўдалося, а сама аўтарка пры сустрэчы несуцешна заўважыла, што наклад раскуплены. Адзначу, што раскуплена было навуковае даследаванне, досыць вялікае па памерах і дастаткова спецыфічнае па змесце. Што праўда, праз некалькі месяцаў мой “апетыт” быў задаволены, бо ў першай палове 2016 г. з’явілася яго другое выданне.

Паказнікам запатрабаванасці кнігі Наталлі Старчанкі стала не толькі яе папулярнасць сярод аматараў гісторыі, якія абіраюць гаманцом. У першую чаргу высока ацаніла майстэрства і выдатны густ гісторыка навуковая грамадскасць Украіны. З’яўленне даследавання заўважылі і замежныя інстытуцыі: у 2014 г. праца Н. Старчанкі была адзначана некалькімі ўзнагародамі – у Польшчы за найлепшую кнігу ў намінацыі замежнае даследаванне ад “Przegląu Polskiego” іадпаведна за найлепшую навуковую публікацыю па ўкраіназнаўчай тэматыцы ў галіне гуманістыкі і сацыяльных навук ад Канадскага інстытута ўкраінскіх штудый Альберцкага ўніверсітэта. Паўтаруся: кніга атрымала самую станоўчую ацэнку з боку найлепшых украінскіх навукоўцаў, бо сапраўды ёсць за што і чаму. Чытаць далей →

Ірына Раманава. “Вынаходжанне” штодзённасці: як і што мы даследуем*

* Kashtalian, Iryna. The Repreccive Factors of the USSR’s Internal Policy and Everyday Life of the Belarussian Society (1944–1953). Wiesbaden, Harrassowitz Verlag, 2016. XIII, 345 p. (Historische Belarus-Studien 5)

Выхад у свет рэцэнзаванай кнігі Ірыны Кашталян – з’ява знакавая па шэрагу прычын: гэта першае манаграфічнае даследаванне па названых тэме і перыядзе; выканана яна ў даволі новым для беларускай гістарыяграфіі кірунку – гісторыя штодзённасці; базу крыніц склалі матэрыялы вуснагістарычных інтэрв’ю; урэшце, кніга выйшла ў Германіі на англійскай мове. Не меншую цікавасць для гістарычнай навукі, чым сама кніга, уяўляе сабой гісторыя яе напісання. Чытаць далей →